کاردرمانی و ای ال اس(ALS) ، باید کاردرمانی بلافاصله بعد از تشخیص بیماری برای بیمار شروع شود تا سرعت سیر بیماری را کند نماید .
ارگوتراپیست رضا مقتدائی
کاردرمانی و ای ال اس (ALS): نقش کلیدی کاردرمانی در بهبود کیفیت زندگی بیماران
بیماری **ای ال اس (ALS)** یا **اسکلروز جانبی آمیوتروفیک**، یک بیماری پیشرونده و ناتوانکننده سیستم عصبی است که بهتدریج باعث از بین رفتن نورونهای حرکتی در مغز و نخاع میشود. این بیماری منجر به ضعف عضلانی، اختلال در حرکت، گفتار، بلع و در نهایت ناتوانیهای شدید میشود. در این میان، **کاردرمانی ** در بیماری ای ال اس به عنوان یکی از ارکان اصلی توانبخشی، نقش حیاتی در حفظ استقلال، بهبود کیفیت زندگی و کاهش عوارض ناشی از بیماری ای ال اس (ALS) دارد.
این مقاله به بررسی جامع نقش **کاردرمانی در مدیریت ای ال اس ( ALS)** میپردازد و راهبردهای مؤثر کاردرمانگران را برای کمک به بیماران تحلیل میبرد.
## **فصل اول: شناخت بیماری ای ال اس (ALS)**
۱.۱ تعریف و علائم بیماری ای ال اس (ALS)
**ای ال اس(ALS)** یک بیماری نورودژنراتیو است که سلولهای عصبی حرکتی (Motor Neurons) را تحت تأثیر قرار میدهد. با پیشرفت بیماری، بیماران بهتدریج توانایی حرکت، صحبت کردن، بلعیدن و حتی تنفس را از دست میدهند. از این رو انجام کاردرمانی و ای ال اس باید بعد از تشخیص هر چه سریعتر آغاز شود .
علائم شایع ای ال اس(ALS) :
– ضعف پیشرونده در عضلات دستها، پاها و تنه
– سختی در راه رفتن و حفظ تعادل
– اختلال در گفتار (دیس آرتری)
– مشکل در بلع (دیسفاژی)
– گرفتگی و پرش عضلات (فاسیکولاسیون)
– در مراحل پیشرفته، نارسایی تنفسی
۱.۲ سیر بیماری و پیشآگهی بیماری ای ال اس (ALS)
متوسط عمر بیماران پس از تشخیص حدود **۲ تا ۵ سال** است، اما برخی موارد مانند **استفان هاوکینگ** دههها با این بیماری زندگی کردهاند. سرعت پیشرفت بیماری در افراد مختلف متفاوت است و **کاردرمانی ** میتواند روند ناتوانی را کندتر کند.
## **فصل دوم: نقش کاردرمانی در مدیریت ای ال اس(ALS) **
۲.۱ اهداف اصلی کاردرمانی در ای ال اس (ALS)
کاردرمانگران با تمرکز بر **حفظ استقلال و بهبود کیفیت زندگی**، اهداف زیر را دنبال میکنند و کاردرمانی و ای ال اس(ALS) با این اهداف ادامه پیدا می کنند :
– **بهبود عملکردهای روزمره زندگی (ADLs)** مانند غذا خوردن، لباس پوشیدن و نظافت شخصی
– **تسهیل حرکات و جلوگیری از تحلیل عضلانی** با تمرینات مناسب
– **تطبیق محیط زندگی** برای افزایش دسترسی و ایمنی
– **ارائه وسایل کمکی** مانند اسپلینت ها، ویلچر و دستگاههای ارتباطی
– **حمایت روانی و آموزش خانواده** برای مراقبت بهتر
۲.۲ ارزیابیهای کاردرمانی و ای ال اس (ALS)
کاردرمانگران از ابزارهای استاندارد برای سنجش عملکرد بیمار استفاده میکنند، از جمله:
– **مقیاس ALS Functional Rating Scale (ALSFRS-R)**
– **ارزیابی قدرت عضلانی (MMT)**
– **بررسی مهارتهای حرکتی ظریف و درشت**
– **ارزیابی محیط خانه و محل کار**
۲.۳ مداخلات کاردرمانی در مراحل مختلف بیماری ای ال ای (ALS)
الف) مرحله اولیه بیماری (استقلال نسبی)
– تمرینات تقویتی و دامنه حرکتی
– آموزش تکنیکهای **حفظ انرژی**
– اصلاح وضعیت بدن (پوسچر)
– تجویز وسایل کمکی اولیه مانند بریس و عصا
ب) مرحله میانی (کاهش عملکرد حرکتی)
– استفاده از **ویلچرهای ویژه** با پشتیبانی تنه
– تمرینات تنفسی برای جلوگیری از آتلکتازی
– تجهیزات تطبیقی برای غذا خوردن و نوشتن
– راهکارهای ارتباطی جایگزین (AAC) برای بیماران با اختلال گفتار
ج) مرحله پیشرفته (وابستگی شدید)
– تمرکز بر **راحتی و پیشگیری از زخم بستر**
– استفاده از تختهای مکانیکی و لیفت های انتقال
– مداخلات تنفسی و سرفه کمکی
– حمایت روانی از بیمار و خانواده
موارد مذکور مهمترین اقدامات کاردرمانی و ای ال اس(ALS) در هر مرحله می باشد .
فصل سوم: فناوریها و وسایل کمکی در کاردرمانی ای ال اس (ALS)
۳.۱ وسایل تطبیقی برای فعالیتهای روزمره
– **دستگاههای غذا خوردن تطبیقی** (قاشقهای با دسته ضخیم، نیهای مخصوص)
– **لباسهای با طراحی ویژه** (زیپ های مغناطیسی، کفشهای چسبی)
– **صندلیهای حمام و توالت فرنگی ارگونومیک**
۳.۲ فناوریهای ارتباطی
– **سیستمهای ارتباطی چشم گرد (Eye Gaze)**
– **نرمافزارهای تبدیل متن به گفتار**
– **کلیدهای سوئیچ بزرگ برای بیماران با محدودیت حرکتی**
۳.۳ رباتیک و هوش مصنوعی در کاردرمانی و ای ال اس (ALS)
امروزه از **اسکلتهای بیرونی (Exoskeletons)** و **دستگاههای تحریک الکتریکی عملکردی (FES)** برای کمک به حرکت بیماران استفاده میشود.
فصل چهارم: چالشها و راهکارهای کاردرمانی در ای ال اس (ALS)
۴.۱ چالشهای رایج
– **پیشرفت سریع بیماری** و نیاز به تطبیق مداوم برنامههای درمانی
– **محدودیتهای مالی** برای تهیه وسایل کمکی پیشرفته
– **بار مراقبتی سنگین بر خانوادهها**
۴.۲ راهکارهای بهبود خدمات کاردرمانی
– **آموزش مداوم کاردرمانگران** درباره جدیدترین روشهای مدیریت ای ال ای
– **همکاری تیمی با نورولوژیست ها، فیزیوتراپیستها و گفتاردرمانگران**
– **حمایتهای روانی-اجتماعی** از بیمار و خانواده
از آنجاییکه همه موارد له صورت خلاصه مطرح شده جهت کست اطلاعات بیشتر در مورد کاردرمانی و ای ال اس با توانبخشی مهراد تماس بگیرید .
**کاردرمانی در ای ال اس (ALS)* نهتنها به حفظ استقلال عملکردی بیماران کمک میکند، بلکه نقش تعیین کنندهای در افزایش کیفیت زندگی آنها دارد. با استفاده از **مداخلات زودهنگام، وسایل کمکی و حمایتهای روانی**، میتوان چالشهای این بیماری سخت را مدیریت کرد. امید است با پیشرفتهای پزشکی و توانبخشی، آینده بهتری برای بیماران ای ال ای رقم بخورد.